Hổ trợ trực tuyến
0909 134 692
(Kinh Doanh)
Quảng cáo
Thống kê truy cập
Online: 42
Lượt truy cập: 363764
 Tìm kiếm:   Giá từ:   ~  Đến:  
Vì sao nói Đạo Phật là Đạo diệt khổ? Phần 1

 

Ðạo Phật Là Ðạo Diệt Khổ

 

Hòa thượng Thích Thanh Từ

 

 

Bài pháp tôi giảng hôm nay có đề tài "Ðạo Phật là đạo diệt khổ". Bởi vì nhiều người nói Ðức Phật là đấng cứu khổ chúng sanh, nhưng chúng ta tu theo Phật nhiều năm mà thấy khổ cũng còn hoài chưa hết. Như vậy từ "cứu khổ chúng sanh" có hiệu nghiệm đúng như thật hay không? Vì vậy ở đây tôi sẽ nói rõ cho quý vị thấy tại sao đạo Phật là đạo cứu khổ chúng sanh, mà chúng ta tu theo đạo Phật, vẫn còn khổ hoài.

 

 

Lâu nay hàng Phật tử chúng ta có sự hiểu lầm về hai chữ "cứu khổ" này. Mỗi khi gặp tai nạn, hay làm việc gì thất bại, quý vị liền cầu: "Phật cứu cho con hết khổ". nếu Phật cứu được thì bệnh phải hết liền; vậy mà nhiều người nằm tới mười ngày, hai mươi ngày, có khi cả đôi ba tháng. Như vậy Phật có cứu không? Cầu mà không như nguyện, thì người ta cứ ngầm tưởng Phật không linh. Mình tin Phật, cầu xin Phật mà sao không có kết quả? Ðó là vì họ không hiểu đạo Phật.

 

 

Có những người làm ăn, mua bán gặp lúc thất bại, rồi nợ nần, liền cầu nguyện Phật: "Phật cứu cho con làm ăn phát tài mà trả nợ cho mau".v.v... Nếu cầu hoài không được thì nói Phật thương chúng sanh, mà sao mình khổ, mình cầu, Phật không cứu mình? Như vậy nghĩa "cứu khổ" của Phật đâu còn. Ðó là chỗ lầm lẫn của đa số Phật tử hiện nay. Do hiểu lầm nghĩa cứu khổ, nên cứ cầu mong Phật cứu mình. Nếu không được như nguyện thì tưởng chừng như lời Phật là lời hứa suông, chứ không phải là lời thật. Vì thế niềm tin nơi Phật bị suy kém đi.

 

 

Giờ đây chúng ta phải định nghĩa "Phật cứu khổ chúng sanh" là cưú bằng cách nào? Chúng ta phải nắm cho vững, hiểu cho rõ, thì mới biết được ý nghĩa "Phật cứu khổ chúng sanh". Thường người ta cứ nghĩ khổ là từ bên ngoài đưa vào, mà không thấy được khổ gốc từ nơi chính mình ra. Bởi vậy khi gặp khổ, Phật tử vội vã cầu Phật cứu. Cầu không được liền cho rằng Phật không linh, không sẵn sàng cứu khổ mình. Ðó là hiểu sai lầm.

 

 

Quý vị nhớ người Phật tử, khi quy y với Phật thì trước phải giữ 5 giới:không sát sanh, không trộm cướp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu. Giữ giới như vậy để làm gì? Nhiều khi Phật tử cũng không biết tại sao phải giữ giới nữa. Bởi giới luật của Phật là hàng rào ngăn chặn không cho chúng ta rơi xuống hố tội lỗi. Vì rơi xuống hố tội lỗi là đau khổ. Như vậy giới luật giữ cho ta không rơi vào chỗ đau khổ.

 

 

Người phạm giới sát sanh như giết người thì khổ hay vui? Dĩ nhiên là khổ, Phật tử dầu có giận mấy, nhưng nghĩ tới muốn hại, muốn giết người thì phạm giới cấm của Phật nên không dám giết. Giận cũng ráng chịu, phải không? Nhờ không giết người, nên không bị tù tội, không bị oán thù. Tù tội, oán thù, hai việc đó khổ hay vui? Hai nỗi khổ lớn. Nhờ giữ giới nên dù giận cách mấy, chúng ta cũng chận được những nỗi khổ lớn lao. Không giết người thì mình không bị tù tội, không bị người ta giết hoặc đánh đập lại. Như vậy giới ngừa đón quả khổ trước khi mình tạo tội. Giữ một giới thì hết khổ một phần.

 

 

Nếu giữ thêm giới không trộm cướp, thì không bị bắt bớ, tù tội. Ðó là tránh được một nỗi khổ. Giữ giới không tà dâm thì bớt được nỗi khổ gia đình ly tan. Nếu gia đình, chồng hoặc vợ ngoại tình với kẻ khác, thì gia đình đó vui hay khổ? Khổ. Người chồng hoặc người vợ đau khổ và con cái cũng đau khổ nữa. Như vậy giữ giới không tà dâm thì vợ chồng hoà thuận, con cái vui tươi. Ðó là tránh được khổ rồi. Không nói dối gạt người, thì không bị người chê trách, khinh bỉ mình. Ngược lại, nếu dối gạt người thì sẽ bị người chê trách, khinh bỉ. Khi bị người chê trách, khinh bỉ, mình có vui không? Mình khổ. Bây giờ mình tránh không lừa dối ai, nên không bị chê trách, giận hờn thì mình khỏi khổ.

 

 

Không uống rượu say, không hút á phiện, không xì ke ma túy, có khổ không? Không khổ. Nếu ở gia đình, có một ông chồng cứ say lê mê, ra đường thì ngả nghiêng, về nhà thì ụa mửa, quý vị có khổ không? Rất khổ. Nếu người chồng là Phật tử tỉnh táo, sáng suốt, không say sưa thì vợ không khổ, mà bản thân người chồng cũng được vui. Nếu trong gia đình không có ai hút á phiện, xì ke ma túy thì gia đình đó hạnh phúc, không bị khổ.

 

 

Như vậy Phật dạy giữ năm giới có phải là chặn đứng gốc đau khổ cho chúng ta không? Mà chận đứng đau khổ cho chúng ta tức là cứu khổ rồi. Phật cứu khổ chúng sanh bằng cách cứu nhân chứ không cứu quả. Chúng ta bây giờ đòi cứu quả chứ không chịu cứu nhân. Khi gặp khổ, thí dụ như đi ăn trộm của người ta, bị lính bắt liền cầu Phật cứu. Phật cứu được không? Bây giờ Phật dạy mình ngừa, không trộm cắp thì sẽ không bị bắt bớ. Ðó là Phật đã cứu rồi.

 

 

Như vậy Phật cứu khổ chúng ta là cứu khổ từ nhân. Chúng ta không gây nhân xấu, thì không gặp quả khổ. Chớ Phật không thể cứu khổ trên quả được. Bởi vì theo luật nhân quả, hễ gây nhân nào thì gặt quả ấy thôi, không thể khác được. Cho nên Phật cứu mà chúng ta không thấy cứu.

 

 

Tôi thường hay ví dụ:Có hai người đang cãi vã ngoài đường, một nhà tu đi ngang khuyên: "Thôi, hai anh bỏ qua đi, hòa với nhau đi, cãi lẫy làm chi rồi sanh đánh đập nhau thì khổ lắm, đừng làm việc đó". Khuyên như vậy mà hai người kia chẳng thèm nghe. Do không chịu nghe nên cãi một hồi rồi đập nhau lỗ đầu, phải chở vô bệnh viện. Tại bệnh viện nhờ y tá băng bó, trị liệu cho lành. Khi được lành, người ấy mang ơn ai? Họ nói: "Mấy vị y tá tốt quá, đã băng giùm những vết thương cho họ".

 

 

Như vậy họ chỉ biết ơn người cứu mình trên quả. Còn người khuyên mình dứt từ nhân thì lại không chịu nghe, coi thường. Lẽ ra kẻ ấy nhớ lại "phải chi hôm đó mình nghe lời thầy khuyên, đừng chửi, đừng đánh lộn, thì đâu có bị thương tích". Như vậy thì được lành lặn trọn vẹn. Ðằng này đợi đánh lỗ đầu rồi, đi băng bó, rốt lại mang ơn người băng bó, mà không mang ơn người khuyên mình từ buổi đầu. Quý vị thấy có dở, có muộn lắm không?

 

 

Người ta thường bị lỗi vì chỉ biết trên quả đang đau khổ thì cầu cứu; mà không biết nguyên nhân đưa đến đau khổ để ngừa tránh. Ðức Phật thấy tường tận nguyên nhân nào đưa chúng ta tới đau khổ. Ngài khuyên dạy phải đừng tạo nhân đó. Nhân đã không tạo thì quả làm gì có. Như vậy nhìn cạn, chúng ta không thấy Phật cứu, nhưng thực sự Phật đã cứu ta rồi! Phật cứu mà không thấy, vì cứu trên nhân. Còn thế gian cứu mình là cứu trên quả.

 

 

Phật dạy chúng ta giữ năm giới, đó là ngừa đón tội khổ cho chúng ta. Nếu chúng ta tuân theo, giữ đúng thì sẽ hết khổ. Ðó là chúng ta tu. Tu thì sẽ hết khổ. Hết khổ nhờ vâng Phật dạy, tuân theo hành theo, nên chúng ta hết khổ. Gọi đó là Phật cứu khổ. Như vậy ý nghĩa cứu khổ trong nhà Phật rất rõ ràng.

 

 

Còn như hàng xuất gia thì rất nhiều giới. Nhưng tôi chỉ nói giới phổ thông, gần gũi nhất là giới Sa di. Sa di có mười giới. Bởi vì người tu phải giữ mười giới đầu là giới gốc.

 

 

Không sát sanh.
Không trộm cướp.
Không dâm dục.
Không nói dối.
Không uống rượu, không dùng các chất say như xì ke, ma túy v.v...
Không ca hát.
Không đeo tràng hoa, không xông ướp các chất thơm.
Không nằm ngồi giường to lớn.
Không được ăn phi thời.
Không giữ tiền bạc, châu báu v.v...

 

 

Những điều đó nghe qua, quý vị thấy có gì quan trọng mà Phật bắt phaỉ giữ như vậy. Thí dụ như lâu lâu thân thể hôi hám, có ai cho xà bông thơm hay dầu thơm, mình thoa một chút cho đỡ hôi, có tội gì đâu, có hại ai đâu, mà Phật cũng cấm nữa.

 

 

Chúng ta nhớ Phật dạy người xuất gia, tu để giải thoát sinh tử. Mà muốn giải thoát sinh tử thì phải dứt hết những tâm ô nhiễm dục lạc của thế gian. Nếu xoa dầu thơm, nghe mình hơi thơm thì liền khởi niệm thích. Ðó chính là niệm dẫn tới ái dục của thế gian. Người khác nghe mùi, họ nghĩ rằng vị tu sĩ đó còn thích trang sức cho đẹp, chứng tỏ là tu chưa kỹ, nên họ chọc ghẹo, từ đó mà dẫn tới nhiều chuyện không tốt.

 

 

Như vậy Phật ngừa đón, không cho mình làm những điều đó. Bởi vì làm điều đó là tuột xuống, không còn đi trên đường giải thoát nữa. Tuy nó nhỏ, không làm khổ cho ai, nhưng nó là nhân tế nhị dẫn chúng ta đến gần các thứ dục lạc của thế gian, nên người tu phải tránh đi.

 

 

Như Phật dạy không được xem hát, hay nghe nhạc v.v... Chúng ta thấy xem hát nghe nhạc, đâu có làm tổn thương ai, sao Phật không cho? Bởi người xuất gia thì luôn giữ tâm trong sạch, an định. Nếu đi xem hát, nghe nhạc, tâm sẽ bị chao đảo, rung động. Rung động thì mất chánh niệm, tà niệm sẽ dễ sinh. Như vậy trên đường giải thoát có thể lui sụt. Cho nên Phật cấm không được nghe nhạc, không được đi xem hát, đó là ngừa từ nhân. Giữ được tâm an định thì việc tu tập không bị sụt lùi.

 

 

Ví dụ bên cạnh con đường ta tới lui là một hố sâu rất nguy hiểm. Nếu lọt xuống đấy thi ngoi đầu lên không nổi. Cũng vậy, muốn hàng xuất gia khỏi lọt xuống hố, nên Phật dùng cái hàng rào chắn ngang gần miệng hố. Chúng ta đi vừa đụng nó liền dội lại nên không rớt xuống hố. Nếu không có hàng rào này thì họa rơi xuống hố khó tránh khỏi. Hàng rào là gì? Là giới luật vậy. Cho nên giới có nghĩa là phòng phi chỉ ác.

 

 

Phòng phi nghĩa là ngừa, đề phòng việc ác; chỉ ác là dứt, dừng những tội lỗi. Giới chính là hàng rào ngừa đón tội lỗi, dẫn người tu đi đến đau khổ. Do đó Phật chặn trước. Bắt giữ giới là ngừa đón trước, để đừng có xảy ra những việc không tốt. Người tu mà không chịu giữ giới thì sao? Thì có ngày lọt xuống hố, không nghi ngờ gì cả!

 

 

Như vậy cư sĩ tại gia có năm giới, người xuất gia có từ mười giới trở lên tùy theo cấp bậc. Cho nên biết giới là phương tiện ngừa đón cho chúng ta không bị khổ. Nếu ai biết giữ giới luật thì người đó hết khổ, ngược lại kẻ không chịu giữ giới thì phải chịu đau khổ. Ðó là chặng tu ban đầu của chúng ta. Nếu chặng ban đầu không thực hiện được thì chặng thứ hai, thứ ba, chúng ta khó thực hiện được.

 

 

Thí dụ Phật dạy chúng ta đừng tham, phải bớt tham. Nhưng Phật tử ham làm ăn nên cứ vay vốn làm ăn mãi, không chịu dừng. Ðến hồi lỗ vốn, chừng đó kêu Phật cứu. Phật cứu kịp không? Thôi thì mình có bao nhiêu ăn bấy nhiêu, đừng tham nhiều. Ðừng tham thì đâu có lỗ. Không lỗ thì đâu phải thiếu nợ. Chờ đến khi lỗvốn, thiếu nợ rồi mới kêu Phật cứu, Phật cứu làm sao được? Ðó là những điều Phật tử chúng ta không thấy, không hiểu nên phải chịu khổ.

 

 

Như Phật dạy đừng nóng giận, vì nóng giận là con rắn độc. Nhưng Phật tử vẫn cứ nóng giận. Ai nói gì trái ý liền nổi nóng, la lối, có khi chửi đánh nữa. Mà la lối chửi đánh nhau thì khổ thôi, chứ vui sao được. Với người láng giềng mà la lối, chửi mắng om sòm thì mai mốt gặp mặt nhau có khổ không? Phật gọi đây là oán tắng hội khổ, thù oán gặp nhau là khổ. Nếu đi ra đi vô gặp mặt hoài thì cả ngày khổ hoài, phải không? Còn nếu mình không nóng giận, đánh đập, chửi bới nhau thì gặp nhau vui cười, đó là không khổ. Như vậy tất cả nỗi khổ đều do chúng ta tạo. Nếu mình biết tu nó sẽ chuyển, sẽ hết, còn không biết tu nó còn hoài .

 

 

Tôi nhắc lại câu chuyện trong kinh. Một hôm Ðức Phật hỏi các thầy Tỳ kheo: "Này các Tỳ kheo, nếu ở trong cái thất của các ông ngủ có ba con rắn độc, thì các ông có ngủ yên không?" Các thầy Tỳ kheo bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng con ngủ không yên!" Phật hỏi: "Làm sao các ông mới ngủ yên?". Các thầy thưa rằng: "Chừng nào chúng con đuổi hết 3 con rắn ra khỏi thất, chừng đó chúng con mới ngủ yên". Phật nói: "Cũng vậy, tham sân si là 3 con rắn độc, chúng còn hơn cả rắn độc nữa. Tại sao? Rắn độc chỉ cắn thân này chết trong một đời thôi, còn tham, sân, si sẽ khiến chúng ta tạo nghiệp đi trong sanh tử. Hết chết thân này tiếp tục chết thân thứ 2, thứ 3 cho tới trăm ngàn thân. Rắn độc chỉ giết chúng ta một thân, còn tham sân si giết không biết bao nhiêu thân. Rõ ràng nó độc hơn cả rắn độc rồi .

 

 

Nên biết còn một trong 3 cái độc, tham, sân, si ở trong mình, thì chúng ta chưa thể an được. Nhưng không hiểu tại sao Phật tử cũng như hàng xuất gia còn thương 3 con rắn độc quá! Thương nên không nỡ đuổi nó ra. Như vậy thì rõ ràng là tự mình chuốc khổ. Chúng ta tưởng tượng trong cái thất, có 3 con rắn độc cứ bò qua bò lại, thì mình sẽ thế nào? Mất ăn mất ngủ phải không? Cũng vậy trong thân này còn tham sân si tức còn rắn độc thì làm sao ngủ yên? Cho nên các vị cổ đức hay khuyên: "Các ông phải diệt trừ phiền não. Phiền não còn lừng lẫy thì các ông đâu thể an vui mà ngủ". Thực sự như quý vị đang giận ai, giận tức bụng, nghe tiếng kẻng đi ngủ, mà nằm hoài ngủ không được. Thì đó bởi vì còn rắn độc lảng vảng trong đầu, làm sao ngủ được!

 

 

Cho nên người tu, tại gia cũng như xuất gia, biết 3 con rắn độc nguy hiểm, chúng ta phải tránh phải đuổi nó ra, đừng chứa chấp. Ba con rắn độc đó, tôi tượng trưng rắn thứ nhất là rắn hổ ngựa. Rắn hổ ngựa là rắn gì? Tức con rắn trong đồng quê, nó lướt trên cỏ nhanh lắm, như ngựa vậy. Ðó là rắn tham, rắn thứ hai là rắn hổ lửa. Hổ lửa là rắn gì? Là rắn sân. Rắn thứ ba là rắn hổ đất, nó chun vào hang tối, mình không thấy nhưng gặp nó, nó cắn cứu không được .

 

 

Như vậy trong 3 con rắn, nổi nhất hung dữ nhất là hổ lửa, nhanh nhẹn nhất là hổ ngựa, mà lì lợm nhất là hổ đất. Chúng ta có đủ 3 con rắn đó không? Ai có đủ 3 con rắn đó thì phải làm sao? Biết trong nhà mình chứa 3 con rắn độc như vậy thì không thể nào an ổn. Không an ổn tức là đau khổ, vậy muốn hết đau khổ phải tìm đủ cách để đuổi nó ra. Thế mà có người không chịu tìm, được người ta khuyên đuổi ra, còn nói: "Ðược để đó đi không sao đâu!".

 

 

Như tôi thường nói, chúng ta hay nóng giận, ai nói trái ý liền đỏ mặt la om sòm. Khi đó, huynh đệ khuyên: "Mình tu rồi nóng giận coi không được, kỳ lắm, bỏ đi!" Ta liền nói: "Tính tôi vậy đó, bỏ không được". Nói thế có nghĩa là tính như vậy thì giữ như vậy, không bỏ được. Ðó là không sợ con rắn hổ lửa rồi, nên mới chấp nhận cho nó ở chung. Phật tử sống ngoài thế gian cũng vậy, nhiều khi vợ chồng có chuyện cãi vã, vợ nói: "Sao anh nóng quá vậy!" chồng liền lớn tiếng: "Tánh tôi nóng vậy đó, đừng có động tới!" Vì giữ tánh nóng nên động tới là toé lửa liền. Ðã không ưng bỏ nên mới bảo vệ nó .

 

 

Chúng ta mới thấy rằng trên đường tu, nếu mình không can đảm, không chịu dẹp bỏ những nhân đau khổ thì quả đau khổ tránh sao cho khỏi. Thí dụ người xuất gia mà nuôi rắn hổ lửa, hôm nào huynh đệ nói gì trái ý, nổi giận tát tai người ta. Do tát tai người ta, nên chiều nhóm chúng bị đuổi đi. Bị đuổi đi liền đắp y lên bàn Phật, thắp hương nguyện: "Phật cứu độ con, con bị đuổi ra khỏi chúng, khổ quá!" Phật cứu kịp không? Phật cũng không biết làm sao cứu .

 

 

Chính khi biết mình nóng, là do chứa con rắn độc thì phải dẹp nó liền. Dẹp nó là y theo lời Phật dạy để mình hết khổ. Ðó là Phật cứu mình, đằng này không chịu dẹp nó, chờ tới quả rồi mới cầu Phật cứu. Ở thế gian tham lam là tật xấu, là tội lỗi mà thấy của người ta vẫn cứ tham. Tham rồi lén ăn cắp. Aên cắp nên bị người ta bắt được, đưa vô khám. Lúc vô khám chắp tay cầu nguyện: " Phật độ cho con được mau ra". Phật là bậc biết luật làm sao độ như vậy được. Bởi nhân mình không tránh thì quả đến, Phật cũng thua thôi, không làm gì được .

 

 

Ðức Phật từ bi vô hạn, cho nên Ngài ngừa đón giúp chúng ta từ ban đầu. Vì muốn tránh khổ cho chúng sanh, nên Phật răn dạy đừng làm những điều ấy, nhưng chúng ta không nghe thì khổ đến Phật không làm sao cứu được .

 

 

Ví như người cha, người mẹ thương con đáo để. Ðưá con trai 13, 15 tuổi, cha mẹ khuyên cấm không cho hút thuốc, không cho uống rượu không cho chơi với mấy đưá trẻ hư hỏng v.v...cấm năm bảy điều. Cấm như thế, đưá con thấy ba má mình khắt khe quá. Tại sao ba má thương mà lại khắt khe với con? Nhưng điều đó phải khắt khe không? Chính sự ngăn cấm là ngừa đón cho con khỏi thói hư tật xấu. Trái lại con không chịu nghe nên giao du với bạn xấu, đánh lộn với người ta lỗ đầu , chảy máu, rồi chạy về nhà kêu ba má. Ba má làm gì được? Ði chơi ngoài đường, ở chỗ xa, đánh lộn thì phải ráng chịu chứ ba má làm sao cứu. Trước ba má đã bảo đừng chơi với lũ côn đồ, du đãng; bây giờ chơi với nó thì nó đập phải chịu chứ sao. Cha mẹ vì sợ con hư nên mới răn cấm không cho con làm những điều đó. Nhưng đứa con không biết, nên chuốc quả khổ. Cha mẹ dù có thương đáo để cũng không làm gì được.

 

 

Cũng vậy, Phật vì thương chúng sinh, dạy cho chúng sinh pháp tu để hết khổ. Cho nên Ngài chế giới răn cấm các việc lỗi lầm gây ra đau khổ. nếu nhân không tạo thì quả đâu có. Như vậy là đã cứu cho chúng ta thoát khỏi khổ đau một cách trọn vẹn, an lành. Chứ còn chờ gặp tai nạn, đau khổ rồi mới cứu thì dù có cứu được cũng không trọn vẹn.

 

 

Thế nên, chúng ta phải hiểu giá trị của đạo Phật, tu là tránh trước những nhân gây ra tội lỗi, gây ra đau khổ. Nhờ tránh nên không khổ. Ðó là biết tránh và biết tu theo nhân quả nghiệp báo. Người Phật tử cũng như người xuất gia, muốn hết quả đau khổ thì phải tránh nhân ác . Những gì thuộc về nhân xấu, nhân ác thì tuyệt đối không làm. Ví dụ, như có người thấy gia đình kia có một đứa con cưng quý. Thấy rồi liền sanh tâm đố kị, sao mình không được cưng quý như người đó? Do đố kị nên gặp chú con cưng của người ta đi chơi, liền vây đánh để trả cái hận ganh tỵ đó. Ðánh người ta lỗ đầu nên bị lính còng tay. Chừng đó làm sao? Tại vì mình không tránh nhân ác thì quả ác tới mình phải chịu, chớ nếu mình biết: "Chà, người ta có phước nên được cha mẹ cưng chiều, tưng tiu; còn mình vô phước nên cha mẹ nghèo, không được như vậy. thì thôi phước ai nấy hưởng, mình đố kị làm chi cho thêm buồn, thêm khổ". Biết suy nghĩ như vậy thì đâu có chuyện gì xảy ra. Cho nên Ðức Phật dạy: "Người hay đố kị là người gây nhiều đau khổ".

 

 

Khi có tâm đố kị thì phải dùng thuốc gì để trị? Phật dạy dùng thuốc "tùy hỷ" trị tâm đố kị. Tùy hỷ là sao? Tùy là theo. Hỷ là vui. Thấy người khác được cha mẹ cưng, mình vui theo: "Anh đó có phước, được cha mẹ cưng thật là đáng mừng đáng vui cho anh". Không có tâm đố kị thì đâu có đánh người ta. Hoặc xóm mình nghèo, xóm người giàu thì mình cũng vui theo: "Tôi rất mừng cho anh (chị) làm ăn có phước được khá giả".

 

 

Nếu mình vui, mình mừng giùm họ, họ có ghét mình không? Làm sao ghét được. Ðằng này thấy người ta làm ăn phát đạt giàu, còn mình nghèo, nên gặp nhau không thèm nói tới tên, không thèm chào người ta. Từ đó trở thành thù địch, rồi dẫn tới ghét nhau. Mai kia lỡ có chuyện cần chút ít tiền gấp, chạy qua mượn họ không cho. Chừng đó có phải khổ không?

 

 

Vì vậy mà Phật dạy phải tùy hỷ, thấy ai được tốt, được vui mình đều mừng vui theo họ. Họ được, coi như mình được thì không khổ. Còn nếu người thấy ai hơn mình, cúi đầu ngó xuống, không bằng lòng, người đó sẽ khổ. Như mình mặc một bộ đồ hơi sơ sài, thấy người ta mặc bộ đồ đẹp hơn thì cúi gầm mặt xuống. Mình đi chiếc xe đạp, còn người ta lái Honda cũng gầm mặt xuống v.v... Như vậy từ sáng tới chiều, mình cứ cúi mặt không dám nhìn ai hết, khổ chưa? Còn nếu vui theo người ta thì cả ngày mình vui hoài, sướng không?

 

 

Như vậy khổ từ đâu mà có? Từ tâm đố kị có. Nhiều khi anh em ruột, mà người anh làm ăn phát tài, người em làm ăn trật lên trật xuống nghèo khổ, thì anh em cũng hết thân nhau. Hết thân là tại người anh coi thường em, hay tại người em có tâm đố kị nên tránh xa anh? Tâm đố kị làm cho người ta đau khổ là vì vậy.

 

 

Chúng ta biết tu rồi, thì nên có tâm tùy hỷ với mọi người chung quanh. Ai được tốt, được vui mình mừng với họ. Vui vẻ, chia sớt niềm vui, hạnh phúc với họ, thì có ai ghét mình đâu. Như vậy chúng ta sẽ hết khổ. Tâm của mình càng mở rộng, càng vui vẻ. Ngược lại, càng hạn hẹp chừng nào thì càng đau khổ chừng ấy. Cho nên tu là phải biết mở rộng lòng mình, đừng khép kín, đừng ích kỷ, đừng đố kị, đừng xấu xa, thì chúng ta sẽ hết khổ.

 

 

Ðó là nói tránh những điều ác. Kế đến còn làm thêm việc lành nữa. Như thế chẳng những mình hết khổ mà còn được vui. Ví dụ ta ra đường, thấy một đứa bé đi học, bị sẩy chân té. Ta liền chạy lại đỡ nó, phủi cho sạch sẽ, rồi lượm tập vở lên gói ghém đàng hoàng, đưa nó ôm đi. Giúp nó qua tai nạn bất thường đó, nó có mang ơn mình không? Tự nhiên khi bình tĩnh lại, nó biết cám ơn mình. Chúng ta làm được việc đó có vui không? Làm cho người ta bớt khổ, đó là nguồn vui của mình rồi. Mai chiều gặp lại, nó biết xá, biết cám ơn, thì càng vui hơn.

 

 

Nên làm được một chút điều lành là tạo một cơ hội vui cho mình. Mình vui người cũng vui. Ðó là tu, trên đường tu chúng ta phải hiểu thấu đáo, tường tận ý nghĩa đó. Ðừng nghĩ rằng miễn mình được phần mình thì thôi, còn ai khổ mặc họ. Phải nghĩ rằng tất cả cái đau khổ của người chính là cái đau khổ của mình. Giúp cho người là giúp cho mình. Nhớ nghĩ như vậy chúng ta sẽ vui hoài, đi đâu làm gì chúng ta cũng vui. Ngược lại chúng ta khó làm được các điều vui .

 

 

Trong lá phái quy y của quý Phật tử có 4 câu kệ của Ngài Ca Diếp:

 

 

Chư ác mạc tác
Chúng thiện phụng hành
Tự tịnh kỳ ý
Thị chư Phật giáo

 

Dịch:

 

Không làm các điều ác
Vâng làm các điều lành
Giữ tâm ý trong sạch
Chư Phật dạy như thế

 

 

Ðừng làm các điều ác là giữ giới luật, ngăn ngừa không tạo các tội lỗi. Vâng làm các điều lành là sống với tâm đạo đức. Việc lành lớn, việc lành nhỏ nào, mình cũng sẵn sàng làm, sẵn sàng giúp người. Ðó là tu. Chớ còn tu mà cứ nghĩ đi chùa tụng kinh lạy Phật đủ rồi, ai khổ mặc họ thì chưa phải thực tu .

 

 

Chúng ta sống trong lòng xã hội, nên mỗi cái xấu, mỗi cái dở của xã hội đều liên hệ, ảnh hưởng tới mình. Cho nên người khổ thì mình cũng khổ. Người vui mình cũng vui. Vì vậy mà chia sớt nhau cho bớt khổ, để được vui. đó là chúng ta tu trong thực tế. Ðừng nghĩ chỉ có cúng Phật, tụng kinh mới là tu. Hiểu như vậy là hẹp hòi, chưa thông suốt .

 

 

Thêm một việc nữa có nhiều Phật tử biết làm lành lánh dữ, mà cứ gặp tai họa liên miên. Người ấy tự nghĩ: "Cả đời mình làm lành, mà sao nay cứ tai hoạ này mai tai họa kia?" Nghĩ như vậy nên thối tâm, hết muốn tu. Bởi thấy tu cũng không đi tới đâu, khổ cũng vẫn khổ vậy thì tu làm chi .

 

 

Tôi thường nói nếu quý Phật tử chưa bao giờ bị người đó làm phiền, thì khi gặp mặt họ ta có giận không? Chắc chắn là không. Còn nếu người đó từng làm phiền mình, thì khi gặp mặt họ ta thấy dễ thương hay dễ ghét? Thấy dễ ghét ngay. Như vậy do có sự oán hờn nên khi gặp lại chúng ta bực bội, không vui có khi còn muốn còn cho họ đau khổ nữa. Ðó là tôi thí dụ .

 

 

Như vậy chúng ta nghĩ rằng mình chưa từng làm xấu, chưa từng hại người đó, mà tại sao họ lại hại mình? Sự thật hiện tại mình chưa từng làm gì xấu với họ, nhưng biết đâu những năm về trước hay những đời trước, mình đã từng làm khổ họ. Bây giờ gặp lại tự nhiên họ có ác cảm với mình ngay. Ðó là vì chúng ta đã gieo nhân từ trước rồi. Rồi cũng có những người chưa từng là bà con thân quyến gì của mình, chưa từng là bạn thân của mình, mà tại sao thấy mặt họ ta thương liền .

 

 

Vậy tâm dễ thương dễ ghét đối với mọi người đó là do đâu? Ngay đời này họ chưa tạo nhân tốt hay nhân xấu với mình, nhưng nhân đời quá khứ còn thừa, cho nên gặp lại thấy dễ thương hoặc dễ ghét ngay. Người mình thấy dễ ghét đó, người khác lại thấy dễ thương, chứ nếu người ta ghét nhau hết chắc trần gian này khó có chồng có vợ phải không? Như vậy để thấy rằng có nợ nần, oan trái với nhau nên mới gặp lại .

 

 

Nên nhiều người kể lại trong một xóm mà có chị xin việc làm, tới đâu cũng được nhận hết. Còn có chị xin chỗ thấp nhất cũng không được nhận. Do đó chị oán trách xã hội bất công, mà không biết tại nhân xấu của mình đã tạo từ trước. Có lẽ đời trước mình làm cho nhiều người ghét quá, bây giờ ai thấy mặt mình cũng không thèm dòm, không thèm thương. Còn chị kia từng giúp đỡ kẻ này, người nọ nên đời này sinh ra, ai nhìn cũng thấy dễ thương .

 

 

Như vây dễ thương dễ ghét đều có nguyên nhân. Nguyên nhân ấy từ ai? Cũng từ mình mà ra. Chúng ta hiểu được lý nhân quả trong 3 đời, thì sẽ không còn thắc mắc điều này nữa. Ðược tốt hay bị xấu, đều có nguyên nhân của nó, chớ không phải ngẫu nhiên mà ra. Nhưng người thế gian không hiểu như vậy, do đó cứ oán trách xã hội bất công, ưu đãi người này bạc đãi người kia, ai được ưu đãi đều do phước lành của họ. Ai bị bạc đãi đều do những tội lỗi của họ mà ra .

 

 

Hiểu như vậy chúng ta mới thấy sống trong cuộc đời, mình không oán trách hờn giận ai hết. Người xử sự xấu, mình không trách họ, mà trách mình hồi xưa không khéo tu, nên bây giờ bị người ta bạc đãi, cứ tự nhắc: "Tại hồi xưa mình không khéo tu, nên bây giờ bị người bạc đãi cũng đúng thôi". Ðối với người được ưu đãi, thì mình khen hồi xưa chị (anh) ấy khéo tu, nên bây giờ được người ưu đãi, đó là gương cho mình bắt chước. Nhờ nghĩ như vậy nên không ghét người được ưu đãi, cũng không buồn vì mình bạc đãi. Như vậy là người biết tu .

 

 

Chẳng những giới cư sĩ mà giới xuất gia cũng vậy. có người ở trong chúng ta cũng thương, có người ai cũng ghét? Cứ mỗi khi người ta ghét, nói nặng nói nhẹ mình, thì mình tự nhủ: "Cũng phải thôi tại hồi xưa mình khôngkhéo tu". Như vậy sẽ không giận không phiền ai hết. Thấy người ta được thương, mình mừng theo và bắt chước, ráng tu để về sau sẽ được như vậy. Tu là không có tâm oán hờn, không có tâm đố kị. Nếu không khéo chúng ta cũng giống như người đời thôi. Ở trong chúng thấy ai được thầy thương, huynh đệ rủ nhau ghét cay ghét đắng người ta, đó là tâm đố kị, rồi nói xấu, kiếm cách này cách kia hại người ta. Như vậy thì thật là tệ không xứng đáng với tư cách một người xuất gia chút nào cả. Do biết rõ được lý nghiệp báo, nhân quả trong 3 đời chúng ta mới không hờn giận, không oán trách. Còn không biết thì chúng ta dễ hờn giận oán trách. Như vậy là chướng trên đường tu .

 

(còn tiếp)

 

 

Nguồn budsas.org

Bí Mật Của Những Mẹ Bầu Đẻ Con Thông Minh
Bí Mật Của Những Mẹ Bầu Đẻ Con Thông Minh
Giá:  0 VNĐ
Làm thế nào để dạy trẻ phát triển kỹ năng tư duy logic
Làm thế nào để dạy trẻ phát triển kỹ năng tư duy logic
Giá:  0 VNĐ
Âm nhạc có thực sự tốt cho thai nhi?
Âm nhạc có thực sự tốt cho thai nhi?
Giá:  0 VNĐ
5 nỗi sợ hãi lớn nhất của tinh trùng
5 nỗi sợ hãi lớn nhất của tinh trùng
Giá:  0 VNĐ
4 điều đại kỵ khi chuyển nhà nhập trạch
4 điều đại kỵ khi chuyển nhà nhập trạch
Giá:  0 VNĐ
Phải thương vợ vì sao?
Phải thương vợ vì sao?
Giá:  0 VNĐ
Lời Phật dạy về tình yêu đôi lứa
Lời Phật dạy về tình yêu đôi lứa
Giá:  0 VNĐ
Vì sao nói Đạo Phật là Đạo diệt khổ? Phần 2
Vì sao nói Đạo Phật là Đạo diệt khổ? Phần 2
Giá:  0 VNĐ
Ước mơ...!
Ước mơ...!
Giá:  0 VNĐ
CÁCH TRỊ BỆNH MÁU NHIỄM MỠ.
CÁCH TRỊ BỆNH MÁU NHIỄM MỠ.
Giá:  0 VNĐ
Hổ trợ trực tuyến
091 888 31 43
(Phụ Tùng )
Quảng Cáo
Face book